—

Kodak Portra 160NC film. Rolleiflex 3,5 met 75mm planar lens. Epson perfection 3200 photo scan. Marseille, maart 2008.

Le Corbusier doet wel een belletje rinkelen. Eenmaal in de buurt wil je dat wel eens zien, La Cité Radieuse dus. Zeker als zij zegt dat het de moeite is. En vond ik het de moeite? Ook al weet ik niets van architectuur en kan ik er niet echt iets zinnigs over zeggen: het was zeer zeker de moeite.

Voltooid in 1953 begot! We zitten volop in het modernisme. Groot, groter, grootst. Hoogbouw! Beton en metaal, kill en strak. Heel Brussel staat er vol van. Het ziet er niet uit, maar toen was dat modern! Alles mocht, alles kon, want expo ‘58 kwam er tenslotte aan. Optimisme troef! Heel Brussel is verminkt geweest voor en door dat modernisme. Je voelt de woede over deze verminking als je Geert van Istendael’s boek arm Brussel leest. (wat trouwens een uitstekend boek is, maar dat is voor een volgende keer)

Terug naar Marseille. La Cité Radieuse gebouwd in die gouden naoorlogse tijden dus. Een woontoren, zo noemen we dat. Tegenwoordig bouwen we geen woontorens meer, we hebben ingezien dat dit niet werkt. We willen dat niet (meer). Want het is lelijk (vooral dat) en niet zo sociaal als we dachten. Alleen maar nadelen, zo zien we dat tegenwoordig toch.

Betonnen blokken zijn het die ergens worden neergeplant en waar project ontwikkelaars grof geld aan verdienen. Veel woningen op een kleine plaats. Easy money, en vooral zeer goedkope architectuur. En men durft op de koop toe er zo’n drietal naast elkaar zetten. Ziet er nog spectaculairder uit en brengt vooral nog meer geld op.

Maar La Maison Radieuse is anders (Natuurlijk! Anders zou ik hier mijn ei niet kwijt kunnen). Het appartementsblok bevat winkels, een restaurant en hotel, dakterras met zwembadje en sportruimtes. Een mini stad in één blok. Een mix, multifunctioneel enzo. Het merkwaardigste van al vind ik dat de appartementen uit twee verdiepingen bestaan. In een appartementsblok heb je appartementen, en die bestaan uit één verdiep. Alsof het onmogelijk is dat appartement uit twee verdiepen op te bouwen. Goed gevonden!

Maar volgens mij is het niet allemaal perfect. Er woonden toen waarschijnlijk ook al geen arme stakkers. En de locatie met prachtig zicht over Marseille is ook niet slecht gekozen natuurlijk. Tegenwoordig ligt het gebouw er maar wat verlaten bij. Je had niet de indruk dat er nog veel mensen daadwerkelijk leefden. Een supermarktje was al helemaal niet te bespeuren, een hotel evenmin. Het restaurant, dat was wel open. Voor toeristen zo vermoed ik. Ook de grootte van de appartement voldoet niet meer aan huidige standaarden zo vermoed ik opnieuw. En de lange donkere gang over de volledige lengte van het gebouw vond ik ook maar kill. Maar de gang is daarentegen wel zeer breed.

Al bij al toch een opmerkelijk gebouw, de renovatiewerken waren al voorzichtig gestart. Nu al een beetje erfgoed …